Kijken

Misschien word ik een beetje oud. Vandaag werd mijn collega 22. Gisteren was ze net zo oud als mijn dochter....

"Nee..." Zachtjes zegt hij het. Nee, hij wil liever even kijken. Niet meteen meedoen met de gymles. Zijn vader is deze eerste keer even meegelopen de gymzaal in. Vorige week is kijkventje verhuisd en hij is een paar dagen geleden begonnen in onze groep. Vandaag ziet hij voor het eerst zijn woensdagjuf, dat ben ik, de gymjuf, en de grote gymzaal die vol staat met allerlei activiteiten om uit te kiezen. Genoeg om even de tijd te nemen om te kijken.

Even. Al binnen 5 minuten laat hij zijn vader los. "Dit wil ik wel doen." Een weloverwogen keus lijkt het. Aan de ene kant van de bank staan 3 jongens, aan de andere kant 2 meiden die hem liefdevol opnemen in hun team. Met zachte ballen mikken ze op de pionnen die aan de overkant staan. Als er een pion geraakt wordt, juichen ze. Er is niemand af, er worden geen punten bijgehouden, Wie zit er ook te wachten op punten? Winnen en verliezen kunnen ze nog lang genoeg, vandaag gaat het gewoon om mikken en plezier..

Als we later in de klas aan het werk gaan wil hij ook eerst even kijken.

"Wil je misschien met dat spelletje meedoen?" Kijkventje schudt nee.

"Je mag ook zelf wat uit de kast pakken." Kijkventje schudt nee.

"Wil je misschien eerst gewoon even kijken?' "Kijkventje knikt. Geluid komt er nog niet zoveel uit, maar hij weet wat hij wil. Kijken is natuurlijk ook prima. 

"Mag ik dat doen?" Hij wijst naar de hamertje tik. Tuurlijk mag dat. Hij pakt de doos en zoekt een rustig plekje. Na een poosje hamertje tikken is het wel weer genoeg. Eerst weer even kijken. 

In de drukte van de klas zit kijkventje op zijn stoel. Hij kijkt naar de spelende kinderen, naar de nog nieuwe juf, naar de voorbij sjezende ambulance en de meneer die onze schuifdeur maakt. 

Hij heeft er genoeg aan, aan kijken. Zittend op zijn stoel of rondlopend door de klas. En als hij zich wat vrijer gaat voelen: rondrennend door de klas. Nergens tegenaan lopend, want hij blijft kijken.

In de pauze, terwijl de andere kinderen buiten zijn, loop ik even naar binnen om iets te regelen. Kijkjongetje loopt even met me mee. "Het licht moet nog aan." "Nou, het licht mag wel even uitblijven, maar we kunnen wel even het scherm omhoog doen." Ik druk op het knopje en daar gaat het zonnescherm langzaam omhoog.

"Op mijn school kan dat niet/"

"Gek he, dat dit nu jouw school is. En dat je nu ineens in een ander huis woont..." 

Kijkventje knikt. Dat is wel een beetje gek ja. 

"Mijn oma praat net zoals jij. En ze heeft ook net zo'n tas. Maar dan langer. Maar wel een bruine tas. Dus eigenlijk lijkt mijn oma wel een beetje op jou..." 

Achterstevoren

Ze is van binnen groter dan ze er van buiten uitziet. Een grote persoonlijkheid in een minilijfje. Een kop kleiner dan de andere kleuters, maar voor de duvel niet bang.

Een week of drie geleden huppelde ze de school binnen. Met haar grote bruine poppenogen keek ze me aan en ik was verkocht.  

Haar eerste activiteit onder mijn hoede was de gymles. 

Als poppenkind gymt, is de gymzaal van haar. Niet alleen de muur waar alle kinderen tegenaan zitten te luisteren wat ze gaan doen, niet alleen het afgezette stukje waar haar groepje een tikspel speelt, de mat waarop ze mag stoeien of de banken waarover ze mag balanceren, nee, de hele gymzaal. De banken, de ballen, de ballonnen, de matten en de pittenzakken. Alle pittenzakken. De pittenzakken die ze met een mooie boog in de kast mikt. Haar kast.

Op de terugweg van de gymzaal naar huis houdt ze de boel de eerste keer een beetje op. Ik kijk waarom we niet zo snel gaan en ik zie poppenkind bukken langs het pad. "Poppenkind, wat doe je?" Ze laat zien wat ze heeft gevonden. Zijn het schatten? Of raapt ze het op om op school weg te gooien? Een leeg sappakje, een lekkende pen, een vuurwerkkartonnetje en een haarelastiekje dat zijn beste tijd heeft gehad. Ik stop de gevonden voorwerpen in mijn tas. Heel goed, het hoort hier niet, we gooien het op school in de prullenbak. Maar telkens stoppen en bukken in de rij is niet zo handig. Ze kijkt me aan en knikt en loopt vervolgens netjes door. 

Dat ze niet alle aanwijzingen en adviezen zo klakkeloos aanneemt ondervind ik in de weken erna.  

"We gaan alles opruimen, en dan mag je je tas pakken en in de kring komen zitten."  Binnen vijf minuten is de boel netjes en alle kinderen zitten in de kring. Alle kinderen? Nee, poppenkind houdt dapper stand en gaat stoïcijns door met haar kralenplank. 

"Poppenkind, we gaan eten." 
"Nee, ik wil dit afmaken!" 
"Het is nu tijd om te eten." 
"Nee, ik wil niet eten. Ik wil dit doen."

"Poppenkind, we doen om de beurt met de schommel. Nu mag puzzelmeisje"

"Nee, ik wil schommelen"

Maar ook: "Juf, ik wil dit spelletje doen, met jou." Als je net nieuw bent in de klas is met andere kinderen spelen best nog een beetje spannend. En in het geval van poppenkind best ingewikkeld, want ze heeft een eigen mening die niet altijd strookt met die van de ander en ze is niet van de compromissen. 

Samen doen we een spelletje tot ik aangeef dat ik nu even bij de andere kinderen ga kijken. Met het spelletje gaat ze op de grond liggen, geconcentreerd verder zoekend naar de verschillen op de plaatjes. Vijf minuten, tien minuten, een kwartier.  Eindeloos lang, voor een kind van net vier.

En ook: een klein papiertje om op te tekenen is lang niet genoeg. Het papiertje was ook wel heel klein. En toch... toch kon ze dat best, motorisch, ik weet het zeker.. Maar het is gewoon ook heel leuk om op de tafel te tekenen. 

Na de gymles van vandaag heb ik mijn handen vol aan het helpen met aankleden van mijn kleuters. Er mist een hulpoma waarvan het kind ziek is en iedereen heeft lastige ritsen, moeilijke veters en mouwen die nog binnenstebuiten zitten. Ik kijk rond en zie poppenkind nog in haar gymkleren staan. 

"Poppenkind, waar zijn je kleren? Zijn dit je kleren?" Ik wijs op een bundeltje op de bank. 

"Nee, mama had ze in mijn tas gedaan, maar mijn tas is leeg." Ze laat me haar tas zien. Ja, leeg.

Om ons heen verdwijnen de kleren van het bankje. Het bundeltje ligt er nog. 

"Is dit echt niet van jou poppenkind?"

"Ja, maar dat zijn gymkleren, zei mama"

"Schat, je gymkleren heb je aan!"

"Dit zijn ook gymkleren!" Ze is zeer overtuigd van haar eigen gelijk. Toch laat ze zich overhalen om deze kleren aan te trekken. Nou ja, aan te laten trekken. Ik hijs haar in haar legging, trek haar jurk over haar hoofd. Nee, en ze kan ook ECHT zelf haar sokken niet aantrekken. Zucht. Omwille van de tijd doe ik de sokken om haar voeten en ik zeg dat ze nu snel haar laarzen aan moet trekken.

"Kan ik niet!"

"Ja dahag, kun je heus wel, dat heb ik al vaker gezien."

Ik loop bij haar weg om mijn eigen sportschoenen dan toch ook maar eens te verruilen met mijn buitenschoenen en ja hoor, als ik me weer omdraai heeft ze haar laarzen aan. Verkeerd om. Niet verkeerd om linkerlaars aan rechtervoet en rechterlaars aan linkervoet. Verkeerd om achterstevoren. Met daarboven een paar boevig glinsterende poppenogen. 

Ze heeft nog veel te leren. Samen spelen, luisteren, in de kring zitten, delen, opruimen als het moet, dat we elkaar helpen in de klas. Ik hoop dat poppenkind de komende weken een beetje went aan het schoolsysteem. Een beetje, niet te veel. Gewoon zoveel dat het voor iedereen leuk en handig is. Maar ik hoop vooral dat poppenkind haar eigen prachtige originele zelf blijft, een beetje buiten de lijntjes en op de tafel.

Ik vroeg haar vandaag wat ze later wil worden.

"Groter" zei ze. Ik vind het een goed plan. Maar niet te snel alsjeblieft.

Een poppenkind met haar laarzen goed aan haar voeten, gewoon omdat het makkelijker loopt, maar wel met daarboven een paar boevig glinsterende poppenogen 

Dan maar niet!

"Ik ga met kameleonjongetje spelen!"

Ellobellomeisje zegt het al als we onze jas aantrekken om op weg te gaan naar gym. 
Zou kameleonjongetje dat ook al weten? vraag ik mij af. 

Het is een wonderlijk koppel, dat ik nog niet veel samen heb zien optrekken. Feit is dat kameleonjongetje ondanks zijn onvoorspelbare karakter mateloos populair is bij zowel de meeste jongens als vrijwel alle meisjes van de klas.

"Wat leuk. Gaan jullie bij hem spelen of bij jou?"
" Bij mij, en ik weet al wat we gaan doen!"

Het is even stil, terwijl we verderlopen door het heksenbosje, waar de kinderen straks op de terugweg geen spookgeluiden meer mogen maken. Te eng. Ook na het heksenbosje blijft het stil.

Dan kan ik mijn nieuwsgierigheid niet meer bedwingen. 

"Nou, wat gaan jullie doen?"
"Ik ga kameleonjongetje make-uppen met mijn echte meisjesmake-up. Ik heb ook rode lippenstift" 

Ik zie een vermakelijk tafereeltje voor me: Ellobellomeisje, zich uitlevend op een stoerlief gezicht dat onder normale omstandigheden al binnen enkele seconden kan veranderen van zonnestraal naar donderwolk en van orkaan naar zomerbriesje. Een hachelijke onderneming lijkt het me. 

"Denk je dat kameleonjongetje dat ook leuk vindt?" vraag ik voorzichtig. 

"Maar je kunt het er gewoon weer afwassen!" 
Ja, dat scheelt wel, dat is zo. Ik hoop in ieder geval dat er foto's gemaakt worden. Da's leuk voor later.

Als ik met ellobello- en 't andere meisje bij de gymzaal aankom staat kameleonjongetje al te trappelen. Het is me direct duidelijk dat deze date met wederzijdse instemming in gang is gezet. Samen lopen ze naar binnen, samen kijken ze wat er klaar staat in de gymzaal, naast elkaar luisteren ze naar de gymjuf, samen spelen ze airhockey en achter elkaar maken ze capriolen op de trampoline.

Wil kameleonjongetje normaal gesproken nog wel eens moeite hebben met het stoppen van de gymles, voor zijn gevoel veel te vroeg, en met de kleedkamer, naar zijn zin veel te druk, vandaag staat hij binnen de kortste keren te wachten tot de rest klaar is, om hand in hand met ellobellomeisje in feeststemming terug te lopen naar school. 

Ook bij het spelen en werken binnen en buiten zitten ze aan elkaar vastgeplakt. Samen bij de lichtbak, samen in de huishoek...

"Juf, wij moeten plassen!"
"Allebei tegelijk? Da's toevallig" 
"Ja, we moeten allebei HEEL nodig! ECHT" 
"Er zijn twee van die ehm... hokjes hoor juf", voegt Ellobellomeisje er ten overvloede aan toe.

"Nou, vooruit, voor deze ene keer, maar heel snel weer terug!"

Dat zijn ze, snel terug. Zo snel terug dat ik betwijfel of ze die twee beschikbare hokjes van binnen hebben gezien. Maar vooruit, ze hebben woord gehouden, dus wat zal ik moeilijk doen?

Een half uurtje later, daar zijn ze weer. 

"Juf, wij moeten plassen!"

"Alweer tegelijk? Dat is wel HEEL toevallig. Het mocht zonet voor deze ene keer, maar niet nog een keer. Je mag gaan, maar om de beurt."

"Maar wij moeten allebei!"

"Om de beurt!"

"Maar we moeten allebei heeeeeel erg nodig!" Om zijn woorden kracht bij te zetten knijpt hij zijn benen tegen elkaar. Ellobellomeisje knikt. Wat hij zegt. 

"Toch vind ik het niet goed. Om de beurt. Eerst mag kameleonjongetje en dan mag ellobellomeisje."

Even is hij uit het veld geslagen. 

Dan herpakt hij zichzelf. Hij kijkt me met felle priemoogjes aan en bijt me toe: 

"Nou, DAN maar niet!" Resoluut draait hij zich om en terwijl hij terugloopt naar zijn werk roept hij nog achterom: "Samen, of helemaal niet!", ellobellomeisje in verwarring achterlatend. Ze trekt haar schouders op en sloft achter hem aan.

Nog geen 10 minuten later staat kamelonjongetje weer voor mijn neus, alleen. 

"Juf ik moet echt heelheelheel nodig naar de wc!" 

Hij heeft maar een halve knik nodig en daar gaat 'ie, dan maar niet samen...