Nog héél even

 "We gaan maar een keer buitenspelen vandaag. En twee keer eten. De dag duurt maar héél even. Echt maar héél kort..."

Klein groot mannetje loopt naast me van gym terug naar school. We begonnen met gym, de dag is nog maar net op gang. Echt overtuigend klinkt het ook niet, maar hij wil het zelf zo graag geloven. 

"Ik hoef niet naar de BSO vandaag..."

Nee, dat is waar, hij hoeft niet naar de BSO. Dat scheelt. Want met de BSO erbij duurt de dag een stuk langer. Vandaag komt papa hem na schooltijd meteen ophalen. Klein groot mannetje vindt het wel leuk, school, maar ook nog een beetje spannend. "Dat snap ik wel, je zit ook nog niet zo heel lang bij ons op school he?"

Nee, hij was hierheen verhuisd. Eerst woonde hij heel ergens anders en zat hij op een andere school. Hij is gewoon nog niet helemaal klaar met wennen. Dat geeft niks. Nee, dat maakt niks uit, dat vindt hij zelf ook.

Een poosje later staat klein groot mannetje voor de dagritmekaarten. We hebben ons fruit al op en nu zijn we aan het spelen en werken. Om ons heen gonzen de kleuters die hij nog niet zo heel goed kent, maar al wel een beetje.

"Spelen en werken... Hierna in de kring... en dan boterham eten en dan buitenspelen en binnenspelen en dan gaan we al naar huis... De dag duurt maar heel kort. Ik huil helemaal niet...Ik ben al bijna 5..."

Ik trek klein groot mannetje bij me op schoot. "Nee, je huilt helemaal niet, en je bent al heel groot. Maar als je verdrietig bent, mag je altijd bij me komen. En dan vind ik het ook niet gek als je huilt. Dat hoort er een beetje bij als je verdrietig bent he?"

Klein groot mannetje vlijt zich tegen me aan. Hij vindt het wel gezellig zo. Hij heeft al gespeeld, zonder dat ik hem hoefde helpen, dat is al heel wat. De vorige keer heeft hij bijna alleen rondgelopen, op een stoel gezeten en gekeken.

"Ik was bij de Efteling geweest. Dat was heel ver. Wel een minúút! Toen had ik een pannenkoek gegeten" Zijn ogen glimmen. Een topdag was dat, dat is duidelijk.

"In onze supermarkt hebben ze ook pannenkoeken. En poffertjes. En kruidenboter." Een goeie supermarkt, die hebben ze toch maar mooi snel gevonden, in hun nieuwe woonplaats. 

"Soms hebben mama's een dikke buik. Dat maakt niks uit." Hij houdt de conversatie mooi op gang. Zolang er gespreksstof is, zit hij lekker op schoot. "Ik weet hoe dat dan komt. Dan is er een baby in de buik. Want dan is er een eitje. En als dat eitje breekt, komt er een baby." Je leert nog eens wat, zo op een doordeweekse woensdag in een kleuterklas.

De doordeweekse woensdag gaat verder. Voor hij zijn tas met zijn boterhammen pakt kijkt herhaalt hij nog even voor zichzelf. "Eerst eten. En dan alleen nog buitenspelen en binnenspelen en dan naar huis. Dat is echt maar héél even"

We spelen buiten en hij vindt een vriendje. Net 4 en ook nog een beetje aan het wennen. Samen maken ze lol. En even later binnen een puzzel, ook samen. En dan komt hij weer even bij me. "Je mag nooit, nooit met je pyjama aan naar school. Nooit."  "Behalve als het pyjamadag is", zegt een andere kleuter in het voorbijgaan. "Ja, dan wel, maar dat is bijna nooit." 

"KIJK JUF!" Nietmeerzoheelkleinmeisje komt bij me met een hamertje-tikplank. "Wow, mooi! Wat heeft dat poppetje in zijn hand?" "Frietje! En dat een bal, en de maan. Nacht.." "Gaat jouw poppetje eerst lekker frietjes eten, en dan voetballen? En is het al nacht?" Nietmeerzoheelkleinmeisje knikt en huppelt weg.

"Ik kan dat ook maken.... Ik kan een poppetje met een frikandel maken."

Hij kan het wel, maar hij doet het niet.

Hij kijkt naar de dagritmekaarten. "We zijn al klaar met buitenspelen. En nu binnenspelen. En dan gaan we al naar huis. Dat is maar héél even."

Kijken

Misschien word ik een beetje oud. Vandaag werd mijn collega 22. Gisteren was ze net zo oud als mijn dochter....

"Nee..." Zachtjes zegt hij het. Nee, hij wil liever even kijken. Niet meteen meedoen met de gymles. Zijn vader is deze eerste keer even meegelopen de gymzaal in. Vorige week is kijkventje verhuisd en hij is een paar dagen geleden begonnen in onze groep. Vandaag ziet hij voor het eerst zijn woensdagjuf, dat ben ik, de gymjuf, en de grote gymzaal die vol staat met allerlei activiteiten om uit te kiezen. Genoeg om even de tijd te nemen om te kijken.

Even. Al binnen 5 minuten laat hij zijn vader los. "Dit wil ik wel doen." Een weloverwogen keus lijkt het. Aan de ene kant van de bank staan 3 jongens, aan de andere kant 2 meiden die hem liefdevol opnemen in hun team. Met zachte ballen mikken ze op de pionnen die aan de overkant staan. Als er een pion geraakt wordt, juichen ze. Er is niemand af, er worden geen punten bijgehouden, Wie zit er ook te wachten op punten? Winnen en verliezen kunnen ze nog lang genoeg, vandaag gaat het gewoon om mikken en plezier..

Als we later in de klas aan het werk gaan wil hij ook eerst even kijken.

"Wil je misschien met dat spelletje meedoen?" Kijkventje schudt nee.

"Je mag ook zelf wat uit de kast pakken." Kijkventje schudt nee.

"Wil je misschien eerst gewoon even kijken?' "Kijkventje knikt. Geluid komt er nog niet zoveel uit, maar hij weet wat hij wil. Kijken is natuurlijk ook prima. 

"Mag ik dat doen?" Hij wijst naar de hamertje tik. Tuurlijk mag dat. Hij pakt de doos en zoekt een rustig plekje. Na een poosje hamertje tikken is het wel weer genoeg. Eerst weer even kijken. 

In de drukte van de klas zit kijkventje op zijn stoel. Hij kijkt naar de spelende kinderen, naar de nog nieuwe juf, naar de voorbij sjezende ambulance en de meneer die onze schuifdeur maakt. 

Hij heeft er genoeg aan, aan kijken. Zittend op zijn stoel of rondlopend door de klas. En als hij zich wat vrijer gaat voelen: rondrennend door de klas. Nergens tegenaan lopend, want hij blijft kijken.

In de pauze, terwijl de andere kinderen buiten zijn, loop ik even naar binnen om iets te regelen. Kijkjongetje loopt even met me mee. "Het licht moet nog aan." "Nou, het licht mag wel even uitblijven, maar we kunnen wel even het scherm omhoog doen." Ik druk op het knopje en daar gaat het zonnescherm langzaam omhoog.

"Op mijn school kan dat niet/"

"Gek he, dat dit nu jouw school is. En dat je nu ineens in een ander huis woont..." 

Kijkventje knikt. Dat is wel een beetje gek ja. 

"Mijn oma praat net zoals jij. En ze heeft ook net zo'n tas. Maar dan langer. Maar wel een bruine tas. Dus eigenlijk lijkt mijn oma wel een beetje op jou..." 

Achterstevoren

Ze is van binnen groter dan ze er van buiten uitziet. Een grote persoonlijkheid in een minilijfje. Een kop kleiner dan de andere kleuters, maar voor de duvel niet bang.

Een week of drie geleden huppelde ze de school binnen. Met haar grote bruine poppenogen keek ze me aan en ik was verkocht.  

Haar eerste activiteit onder mijn hoede was de gymles. 

Als poppenkind gymt, is de gymzaal van haar. Niet alleen de muur waar alle kinderen tegenaan zitten te luisteren wat ze gaan doen, niet alleen het afgezette stukje waar haar groepje een tikspel speelt, de mat waarop ze mag stoeien of de banken waarover ze mag balanceren, nee, de hele gymzaal. De banken, de ballen, de ballonnen, de matten en de pittenzakken. Alle pittenzakken. De pittenzakken die ze met een mooie boog in de kast mikt. Haar kast.

Op de terugweg van de gymzaal naar huis houdt ze de boel de eerste keer een beetje op. Ik kijk waarom we niet zo snel gaan en ik zie poppenkind bukken langs het pad. "Poppenkind, wat doe je?" Ze laat zien wat ze heeft gevonden. Zijn het schatten? Of raapt ze het op om op school weg te gooien? Een leeg sappakje, een lekkende pen, een vuurwerkkartonnetje en een haarelastiekje dat zijn beste tijd heeft gehad. Ik stop de gevonden voorwerpen in mijn tas. Heel goed, het hoort hier niet, we gooien het op school in de prullenbak. Maar telkens stoppen en bukken in de rij is niet zo handig. Ze kijkt me aan en knikt en loopt vervolgens netjes door. 

Dat ze niet alle aanwijzingen en adviezen zo klakkeloos aanneemt ondervind ik in de weken erna.  

"We gaan alles opruimen, en dan mag je je tas pakken en in de kring komen zitten."  Binnen vijf minuten is de boel netjes en alle kinderen zitten in de kring. Alle kinderen? Nee, poppenkind houdt dapper stand en gaat stoïcijns door met haar kralenplank. 

"Poppenkind, we gaan eten." 
"Nee, ik wil dit afmaken!" 
"Het is nu tijd om te eten." 
"Nee, ik wil niet eten. Ik wil dit doen."

"Poppenkind, we doen om de beurt met de schommel. Nu mag puzzelmeisje"

"Nee, ik wil schommelen"

Maar ook: "Juf, ik wil dit spelletje doen, met jou." Als je net nieuw bent in de klas is met andere kinderen spelen best nog een beetje spannend. En in het geval van poppenkind best ingewikkeld, want ze heeft een eigen mening die niet altijd strookt met die van de ander en ze is niet van de compromissen. 

Samen doen we een spelletje tot ik aangeef dat ik nu even bij de andere kinderen ga kijken. Met het spelletje gaat ze op de grond liggen, geconcentreerd verder zoekend naar de verschillen op de plaatjes. Vijf minuten, tien minuten, een kwartier.  Eindeloos lang, voor een kind van net vier.

En ook: een klein papiertje om op te tekenen is lang niet genoeg. Het papiertje was ook wel heel klein. En toch... toch kon ze dat best, motorisch, ik weet het zeker.. Maar het is gewoon ook heel leuk om op de tafel te tekenen. 

Na de gymles van vandaag heb ik mijn handen vol aan het helpen met aankleden van mijn kleuters. Er mist een hulpoma waarvan het kind ziek is en iedereen heeft lastige ritsen, moeilijke veters en mouwen die nog binnenstebuiten zitten. Ik kijk rond en zie poppenkind nog in haar gymkleren staan. 

"Poppenkind, waar zijn je kleren? Zijn dit je kleren?" Ik wijs op een bundeltje op de bank. 

"Nee, mama had ze in mijn tas gedaan, maar mijn tas is leeg." Ze laat me haar tas zien. Ja, leeg.

Om ons heen verdwijnen de kleren van het bankje. Het bundeltje ligt er nog. 

"Is dit echt niet van jou poppenkind?"

"Ja, maar dat zijn gymkleren, zei mama"

"Schat, je gymkleren heb je aan!"

"Dit zijn ook gymkleren!" Ze is zeer overtuigd van haar eigen gelijk. Toch laat ze zich overhalen om deze kleren aan te trekken. Nou ja, aan te laten trekken. Ik hijs haar in haar legging, trek haar jurk over haar hoofd. Nee, en ze kan ook ECHT zelf haar sokken niet aantrekken. Zucht. Omwille van de tijd doe ik de sokken om haar voeten en ik zeg dat ze nu snel haar laarzen aan moet trekken.

"Kan ik niet!"

"Ja dahag, kun je heus wel, dat heb ik al vaker gezien."

Ik loop bij haar weg om mijn eigen sportschoenen dan toch ook maar eens te verruilen met mijn buitenschoenen en ja hoor, als ik me weer omdraai heeft ze haar laarzen aan. Verkeerd om. Niet verkeerd om linkerlaars aan rechtervoet en rechterlaars aan linkervoet. Verkeerd om achterstevoren. Met daarboven een paar boevig glinsterende poppenogen. 

Ze heeft nog veel te leren. Samen spelen, luisteren, in de kring zitten, delen, opruimen als het moet, dat we elkaar helpen in de klas. Ik hoop dat poppenkind de komende weken een beetje went aan het schoolsysteem. Een beetje, niet te veel. Gewoon zoveel dat het voor iedereen leuk en handig is. Maar ik hoop vooral dat poppenkind haar eigen prachtige originele zelf blijft, een beetje buiten de lijntjes en op de tafel.

Ik vroeg haar vandaag wat ze later wil worden.

"Groter" zei ze. Ik vind het een goed plan. Maar niet te snel alsjeblieft.

Een poppenkind met haar laarzen goed aan haar voeten, gewoon omdat het makkelijker loopt, maar wel met daarboven een paar boevig glinsterende poppenogen